Dej los ntawm qhov dej(tseem hu ua dej los ntawm lub qhov dej, dej los ntawm lub qhov dej lossis dej hauv nroog) yog dej uas xa los ntawm lub qhov dej thiab lub qhov dej haus. Dej los ntawm lub qhov dej feem ntau yog siv rau kev haus, ua noj, ntxuav thiab yaug chav dej. Dej los ntawm lub qhov dej hauv tsev yog faib los ntawm "cov kav dej hauv tsev". Hom kav dej no tau muaj txij li thaum ub los, tab sis nws tsis tau muab rau ob peb tug neeg kom txog rau thaum ib nrab xyoo pua 19th thaum nws pib nrov hauv cov tebchaws tsim kho niaj hnub no. Dej los ntawm lub qhov dej tau dhau los ua ntau hauv ntau thaj chaw hauv xyoo pua 20th thiab tam sim no feem ntau tsis muaj ntawm cov neeg pluag, tshwj xeeb tshaj yog hauv cov tebchaws tsim kho.
Hauv ntau lub teb chaws, dej los ntawm cov kais feem ntau yog hais txog dej haus. Cov koom haum tsoomfwv feem ntau saib xyuas qhov zoo ntawmdej kaisCov txheej txheem ntxuav dej hauv tsev, xws li cov lim dej, kev rhaub lossis kev lim dej, tuaj yeem siv los kho cov kab mob me me ntawm cov dej kais kom txhim kho nws qhov kev haus tau zoo. Kev siv cov thev naus laus zis (xws li cov chaw kho dej) uas muab dej huv rau cov tsev, cov lag luam, thiab cov tsev pej xeem yog ib qho tseem ceeb ntawm kev tsim kho kom huv. Kev hu cov dej "dej kais" sib txawv nws ntawm lwm hom dej tshiab tseem ceeb uas yuav muaj; cov no suav nrog dej los ntawm cov pas dej sau dej nag, dej los ntawm lub zos lossis lub nroog twj tso kua mis, dej los ntawm qhov dej, lossis cov kwj deg, cov dej ntws, lossis cov pas dej (Qhov kev haus tau yuav txawv) dej.
keeb kwm yav dhau
Kev muab dej los ntawm cov kais rau cov pej xeem hauv cov nroog loj lossis cov cheeb tsam nyob ib puag ncig xav tau ib txoj kev sau, khaws cia, ua tiav, thiab faib dej uas nyuaj thiab tsim tau zoo, thiab feem ntau yog lub luag haujlwm ntawm cov koom haum tsoomfwv.
Keeb kwm los, cov dej uas tau kho kom huv uas muaj rau pej xeem siv tau ua rau lub neej ntev dua thiab kev noj qab haus huv ntawm pej xeem zoo dua. Kev tua kab mob hauv dej tuaj yeem txo qhov kev pheej hmoo ntawm cov kab mob uas kis los ntawm dej xws li mob typhoid fever thiab cholera. Muaj kev xav tau ntau rau kev tua kab mob hauv dej haus thoob plaws ntiaj teb. Kev siv chlorine tam sim no yog txoj kev tua kab mob hauv dej uas siv ntau tshaj plaws, txawm hais tias cov tshuaj chlorine tuaj yeem ua rau cov tshuaj hauv dej thiab tsim cov khoom siv tua kab mob (DBP) uas ua rau muaj teeb meem rau tib neeg kev noj qab haus huv. Cov xwm txheej hauv zos uas cuam tshuam rau cov dej hauv av yog cov yam tseem ceeb rau kev muaj ntau yam hlau ions, uas feem ntau ua rau cov dej "mos" lossis "tawv".
Cov dej ntws tseem muaj kev phom sij rau kev ua qias tuaj ntawm cov kab mob lossis tshuaj lom neeg. Kev ua qias tuaj ntawm dej tseem yog teeb meem loj rau kev noj qab haus huv thoob ntiaj teb. Cov kab mob uas tshwm sim los ntawm kev haus dej uas muaj kuab lom tua 1.6 lab tus menyuam txhua xyoo. Yog tias kev ua qias tuaj raug suav hais tias yog kev ua qias tuaj rau kev noj qab haus huv pej xeem, cov nom tswv feem ntau muab cov lus qhia txog kev siv dej. Yog tias muaj kev ua qias tuaj ntawm cov kab mob, feem ntau cov neeg nyob hauv zej zog yuav tsum ua kom dej npau lossis siv dej fwj ua lwm txoj hauv kev ua ntej haus. Yog tias muaj kev ua qias tuaj ntawm cov tshuaj lom neeg, cov neeg nyob hauv zej zog yuav raug qhia kom tsis txhob haus dej ntws tag nrho kom txog thaum qhov teeb meem daws tau.
Hauv ntau thaj chaw, cov tshuaj fluoride tsawg tsawg (< 1.0 ppm F) raug ntxiv rau hauv dej kais kom txhim kho kev noj qab haus huv ntawm cov hniav, txawm hais tias "fluoridation" tseem yog qhov teeb meem tsis sib haum xeeb hauv qee lub zej zog. (Saib qhov kev tsis sib haum xeeb ntawm dej fluorination). Txawm li cas los xij, kev haus dej ntev nrog cov tshuaj fluoride ntau (> 1.5 ppm F) tuaj yeem muaj cov teeb meem tsis zoo, xws li kev puas tsuaj ntawm cov hniav, cov txheej txheem enamel thiab kev puas tsuaj ntawm cov pob txha, thiab cov pob txha tsis zoo hauv cov menyuam yaus. Qhov hnyav ntawm kev puas tsuaj ntawm cov tshuaj fluoride nyob ntawm cov tshuaj fluoride hauv dej, nrog rau tib neeg cov zaub mov noj thiab kev ua ub no. Cov txheej txheem tshem tawm cov tshuaj fluoride suav nrog cov txheej txheem ua raws li daim nyias nyias, kev nag, kev nqus, thiab kev siv hluav taws xob.
Kev tswj hwm thiab kev ua raws li txoj cai
Tebchaws Asmeskas
Lub Koom Haum Tiv Thaiv Ib Puag Ncig ntawm Tebchaws Meskas (EPA) tswj hwm cov qib uas tso cai rau qee cov pa phem hauv cov dej siv rau pej xeem. Cov dej kais kuj tseem muaj ntau cov pa phem uas tsis tau tswj hwm los ntawm EPA tab sis yuav ua rau tib neeg muaj kev noj qab haus huv. Cov dej hauv zej zog - cov uas pabcuam tib pawg neeg thoob plaws hauv ib xyoos - yuav tsum muab cov neeg siv khoom nrog "daim ntawv qhia kev ntseeg siab ntawm cov neeg siv khoom txhua xyoo." Daim ntawv tshaj tawm qhia txog cov pa phem (yog tias muaj) hauv cov dej thiab piav qhia txog cov teebmeem kev noj qab haus huv. Tom qab Flint Lead Crisis (2014), cov kws tshawb fawb tau them sai sai rau kev kawm txog cov qauv dej haus thoob plaws Tebchaws Meskas. Cov pa phem tsis zoo tau pom muaj nyob rau hauv cov dej kais hauv ntau lub nroog, xws li Sebring, Ohio thaum Lub Yim Hli 2015 thiab Washington, DC hauv 2001. Ntau txoj kev tshawb fawb tau qhia tias, qhov nruab nrab, kwv yees li 7-8% ntawm cov dej hauv zej zog (CWS) ua txhaum Txoj Cai Dej Haus Nyab Xeeb (SDWA) cov teeb meem kev noj qab haus huv txhua xyoo. Vim muaj cov pa phem hauv cov dej haus, muaj kwv yees li 16 lab tus neeg mob plab hnyuv hauv Tebchaws Meskas txhua xyoo.
Ua ntej tsim lossis hloov kho lub tshuab dej, cov neeg tsim qauv thiab cov neeg cog lus yuav tsum sab laj nrog cov cai hauv zos thiab tau txais daim ntawv tso cai tsim kho ua ntej tsim kho. Kev hloov lub tshuab cua sov dej uas twb muaj lawm yuav xav tau daim ntawv tso cai thiab kev tshuaj xyuas haujlwm. Tus qauv hauv tebchaws ntawm Phau Ntawv Qhia Txog Kev Siv Dej Haus hauv Tebchaws Meskas yog cov khoom siv uas tau lees paub los ntawm NSF/ANSI 61. NSF/ANSI kuj tau tsim cov qauv rau kev lees paub ntawm ntau lub kaus poom, txawm hais tias Lub Chaw Haujlwm Saib Xyuas Khoom Noj thiab Tshuaj (FDA) tau pom zoo cov ntaub ntawv no.
Lub sijhawm tshaj tawm: Lub Ib Hlis-06-2022